ထိုင်းယဉ်ကျေးမှု - ပွဲတော်များ၊ ဓလေ့ထုံးစံများနှင့် ယဉ်ကျေးသော အမူအကျင့်

ဗုဒ္ဓဘာသာသည် မည်သည့် အခန်းကဏ္ဍ ရှိသနည်း

ထိုင်းလူမျိုး ၉၅% ခန့်သည် ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာကို ကိုးကွယ်ကြပြီး နိုင်ငံတွင် စာသင်ကျောင်း၊ စာကြည့်တိုက်နှင့် ရပ်ရွာ စုရပ်များအဖြစ်ပါ ဆောင်ရွက်သော ဘုရားကျောင်း သောင်းနှင့်ချီ ရှိပါသည်။ ဘုန်းကြီးများ ငွေကို မကိုင်တွယ်ရသဖြင့် လူများက အစားအစာနှင့် နေ့စဉ် လိုအပ်ချက်များဖြင့် ထောက်ပံ့ကြပြီး ထိုင်း အမျိုးသား အများအပြားသည် ပညာသင်ပြီးဆုံးချိန်တွင် များသောအားဖြင့် ခဏတာ ရဟန်းဝတ်ကြပါသည်။

အခြား ဓလေ့များလည်း ယှဉ်တွဲ တည်ရှိပါသည်။ လူဦးရေ၏ ၅% ခန့်ရှိသော မွတ်စလင်များသည် အများအားဖြင့် တောင်ဘက်စွန်းတွင် နေထိုင်ကြပြီး ဗြဟ္မာ ကဲ့သို့သော ဟိန္ဒူနတ်ဘုရားများကို ဗုဒ္ဓဘာသာဝင် အများအပြားက ကိုးကွယ်ကြပါသည်။ ၎င်းမှာ ရှေးခမာ လွှမ်းမိုးမှု၏ အမွေ ဖြစ်ပါသည်။ ဒေသခံ နတ်ယုံကြည်မှုများက နောက်ထပ် အလွှာတစ်ခုကို ထပ်ဖြည့်ပေးပြီး ကျွန်ုပ်တို့၏ ကံကောင်းခြင်း သင်္ကေတနှင့် ယုံကြည်မှု လမ်းညွှန် တွင် ရှင်းပြထားပါသည်။

သင်္ကြန် ဆိုသည်မှာ အဘယ်နည်း

သင်္ကြန်သည် ရိုးရာ ထိုင်း နှစ်သစ်ကူး ဖြစ်ပြီး ရိုးရာ ဗေဒင် ပြက္ခဒိန်အရ နေမင်း မိဿရာသီသို့ ဝင်ချိန်ဖြစ်သော ဧပြီလ ၁၃ ရက်မှ ၁၅ ရက်အထိ ကျင်းပပါသည်။ ရေသည် စင်ကြယ်ခြင်းနှင့် ကံဆိုးမှုကို ဆေးကြောခြင်းကို ကိုယ်စားပြုပြီး ပွဲတော်သည် ပူပြင်းခြောက်သွေ့သော ရာသီ အဆုံးတွင် စပါးစိုက်ပျိုးရေး အမှီပြုရသော မိုးရာသီ မတိုင်မီ ကျရောက်ပါသည်။

ရိုးရာ အစိတ်အပိုင်းများကို နေရာတိုင်းတွင် ယနေ့တိုင် တွေ့ရပါသည်။ လူများက ဗုဒ္ဓဆင်းတုများကို ရေသွန်းကြ၊ ဘုန်းကြီးများထံ ဆွမ်းကပ်ကြ၊ ဘုရားကျောင်းဝင်းအတွင်း သဲစေတီငယ်များ တည်ကြပြီး လူကြီးများ၏ လက်ပေါ်သို့ ရေမွှေးရောသော ရေကို လောင်းကာ ဆုတောင်းခံကြပါသည်။ မြို့များတွင်မူ နိုင်ငံအနှံ့ ရေပက်ပွဲကြီး ဖြစ်လာပြီး ဘန်ကောက်ရှိ ခေါ်ဆန်လမ်း (Khao San Road) တစ်ဝိုက်နှင့် ဗုဒ္ဓဆင်းတုများကို လမ်းများပေါ်တွင် လှည့်လည် ပင့်ဆောင်သော ချင်းမိုင်တွင် အကြီးကျယ်ဆုံး ဖြစ်ပါသည်။

သင်္ကြန်အချိန် ထိုင်းနိုင်ငံတွင် ရှိနေပါက လျင်မြန်စွာ ခြောက်သွေ့သော ပေါ့ပါးသည့် အဝတ်အစား ဝတ်ဆင်ပါ၊ ဖုန်းနှင့် နိုင်ငံကူးလက်မှတ်ကို ရေစိုခံ အိတ်ထဲတွင် ထည့်ထားပြီး တည်းခိုခန်းကို စောစော ကြိုတင်မှာယူပါ။ ရုံးများ ပိတ်ခြင်းနှင့် ယာဉ်ကြောပိတ်ဆို့မှုကို မျှော်လင့်ထားပြီး လမ်းပေါ်တွင် ပိုမို သတိထားပါ။ အာဏာပိုင်များကလည်း ယဉ်ကျေးစွာ ဝတ်ဆင်ရန်နှင့် ညစ်ညမ်းသော ဓာတ်ပုံ သို့မဟုတ် ဗီဒီယိုများကို အွန်လိုင်းတွင် မမျှဝေရန် သတိပေးထားပြီး ထိုသို့ ပြုလုပ်ပါက တရားစွဲဆိုခံရနိုင်ပါသည်။

လွိုင်ကြာထုံနှင့် ယီပင်ပွဲ

လွိုင်ကြာထုံကို ထိုင်း စန္ဒရား ပြက္ခဒိန်၏ ဒွါဒသမ လ (၁၂ လမြောက်) လပြည့်နေ့၊ များသောအားဖြင့် နိုဝင်ဘာလတွင် ကျင်းပပါသည်။ လူများက ရေနတ်သမီး ဖရာမဲ့ခေါင်ခါ (Phra Mae Khongkha) ကို ဂါရဝပြုရန်နှင့် ဒေါသနှင့် ကံဆိုးမှုများကို စွန့်လွှတ်ရန် ကြာထုံ (krathong) ဟု ခေါ်သော အလှဆင်ထားသည့် ဖောင်ငယ်များကို မြစ်၊ ကန်နှင့် ပင်လယ်တွင် မျှောကြပါသည်။ ရိုးရာ ကြာထုံကို ငှက်ပျောရွက်နှင့် ငှက်ပျောပင်စည် အချပ်ဖြင့် ပြုလုပ်ပြီး ပန်း၊ ဖယောင်းတိုင်နှင့် အမွှေးတိုင်တို့ဖြင့် အလှဆင်ပါသည်။ မျှောမည်ဆိုပါက သဘာဝအလျောက် ပြိုကွဲပျက်စီးနိုင်သော ပစ္စည်းများကို ရွေးချယ်ပါ။

မြောက်ပိုင်းတွင် လန်နာ (Lanna) ယီပင် (Yi Peng) ပွဲတော်သည် တစ်ချိန်တည်းတွင် ကျရောက်ပါသည်။ ၎င်းသည် ကောင်းကင်သို့ လွှတ်တင်သော မီးပုံးများဖြင့် ထင်ရှားပြီး ချင်းမိုင်တွင် ပွဲတော် နှစ်ခုသည် ရက်ပေါင်းများစွာ ကျင်းပသော ပွဲတော်တစ်ခုအဖြစ် ပေါင်းစည်းသွားပါပြီ။ သဘာဝ ပစ္စည်းများဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော မီးပုံးများကိုသာ ခွင့်ပြုပြီး မီးပုံး အခမ်းအနားများတွင် ပခုံးနှင့် ဒူးကို ဖုံးအုပ်ထားသော ဘုရားကျောင်း သွားသကဲ့သို့ ဝတ်စားဆင်ယင်မှုကို မျှော်လင့်ပါသည်။ ရက်စွဲများသည် စန္ဒရား ပြက္ခဒိန်အရ နှစ်စဉ် ပြောင်းလဲသဖြင့် ယခုနှစ် အစီအစဉ်ကို စစ်ဆေးပြီး တည်းခိုခန်းကို စောစော ကြိုတင်မှာယူပါ။ မြောက်ပိုင်း ပွဲတော်များအကြောင်း ကျွန်ုပ်တို့၏ ချင်းမိုင် လမ်းညွှန် တွင် ပိုမို ဖတ်ရှုနိုင်ပါသည်။

ထိုင်းလူမျိုးများ မည်သို့ နှုတ်ဆက်ကြသနည်း

ပြောသူ အမျိုးသား ဖြစ်ပါက สวัสดีครับ (sawatdee khrap) ဟုလည်းကောင်း၊ အမျိုးသမီး ဖြစ်ပါက สวัสดีค่ะ (sawatdee kha) ဟုလည်းကောင်း နှုတ်ဆက်ကြပါသည်။ ရိုးရာ အမူအရာမှာ ไหว้ (wai) ဖြစ်ပြီး လက်ဖဝါး နှစ်ဖက်ကို ရင်ဘတ် သို့မဟုတ် မျက်နှာ အမြင့်တွင် ကပ်၍ အနည်းငယ် ဦးညွှတ်ခြင်း ဖြစ်ကာ ပိုမို လေးစားမှု ပြလိုလျှင် ပိုမြင့်အောင် ချီပါသည်။

ဧည့်သည်များကို ဝိုင် ဦးစွာ ပြုရန် မမျှော်လင့်သော်လည်း ပြန်လည် ဝိုင်ပြုခြင်းက ယဉ်ကျေးပါသည်။ ကလေးများ၊ စားပွဲထိုးများ သို့မဟုတ် လမ်းဘေး ဈေးသည်များနှင့်ဆိုလျှင် ပြုံး၍ ခေါင်းညိတ်ရုံဖြင့် လုံလောက်ပါသည်။ လူများကို များသောအားဖြင့် ယဉ်ကျေးသော ဘွဲ့ အမည် ခွန် (Khun) နှင့်အတူ ပထမ အမည်ဖြင့် ခေါ်ကြပါသည်။

နေ့စဉ် ယဉ်ကျေးမှု အမူအကျင့်များ

• ခေါင်းသည် ခန္ဓာကိုယ်၏ အမြင့်မြတ်ဆုံး အစိတ်အပိုင်း ဖြစ်သဖြင့် ကလေးများ၏ ခေါင်းကိုပင် မထိပါနှင့်၊ ခေါင်းပေါ်မှ ပစ္စည်းများ မကျော်ပေးပါနှင့်။
• ခြေထောက်သည် အနိမ့်ကျဆုံး ဖြစ်သဖြင့် လူများ သို့မဟုတ် ဗုဒ္ဓဆင်းတုများဆီသို့ မဆန့်ပါနှင့်၊ ဘုရားကျောင်းတွင် ခြေထောက်ကို ဘေးတစ်ဖက်သို့ ခေါက်၍ ထိုင်ပါ။
• နတ်များ နေထိုင်ရာဟု ရိုးရာအရ ယုံကြည်ကြသော တံခါးခုံကို မနင်းပါနှင့်။
• ပစ္စည်း ပေးခြင်း၊ လက်ခံခြင်းနှင့် ငွေပေးချေခြင်းကို ညာလက်ဖြင့် ပြုလုပ်ပြီး လူများကို လက်ညှိုးဖြင့် မထိုးပါနှင့်။
• စိတ်အေးအေးထားပါ။ လူထုရှေ့တွင် အသံကျယ်ခြင်း သို့မဟုတ် ငြင်းခုံခြင်းက အားလုံးကို မျက်နှာပျက်စေပြီး အပြုံးနှင့် စိတ်ရှည်မှုက ပိုမို ဖြေရှင်းပေးနိုင်ပါသည်။

ဘုရားကျောင်းတွင် မည်သို့ ဝတ်ဆင်သင့်သနည်း

ပခုံးနှင့် ဒူးကို ဖုံးအုပ်ပြီး ဘုရားကျောင်း အဆောက်အအုံ မဝင်မီ ဖိနပ်ချွတ်ပါ။ အလွယ်တကူ ချွတ်စီးနိုင်သော ဖိနပ်က အထောက်အကူ ဖြစ်ပါသည်။ ပေါ့ပါးသော ပုဝါတစ်ထည်က ပခုံးကို ချက်ချင်း ဖုံးပေးနိုင်ပါသည်။ ဘန်ကောက်ရှိ နန်းတော် (Grand Palace) တွင် ပိုမို တင်းကျပ်ပြီး ဘောင်းဘီတို၊ စကတ်တို၊ လက်မဲ့ အင်္ကျီ၊ အတွင်းမြင်ရသော အဝတ်နှင့် ညှပ်ဖိနပ်များကို ခွင့်မပြုပါ။

ဗုဒ္ဓဆင်းတုများပေါ် မတက်ပါနှင့်၊ မလေးစားရာ ရောက်နိုင်သော ပုံစံဖြင့် ဓာတ်ပုံ မရိုက်ပါနှင့်။ အမျိုးသမီးများသည် ဘုန်းကြီးများကို မထိရ၊ အများသုံး ယာဉ်ပေါ်တွင် ဘေးချင်းကပ် မထိုင်ရ၊ ပစ္စည်းများကို တိုက်ရိုက် မကမ်းရပါ။ ယင်းအစား လှူဖွယ်ကို လှမ်းယူနိုင်သော နေရာတွင် ချထားပါ။

ဘုရားကျောင်း အများအပြားတွင် ကံကောင်းခြင်းနှင့် ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှုအတွက် နတ်ကွန်းများနှင့် ပူဇော်ပစ္စည်းများ ရှိပြီး ၎င်းတို့၏ အဓိပ္ပာယ်ကို ကျွန်ုပ်တို့၏ ကံကောင်းခြင်း သင်္ကေတနှင့် ယုံကြည်မှု လမ်းညွှန် တွင် ရှင်းပြထားပါသည်။

ဘုရင့်အာဏာကို လေးစားခြင်း

ထိုင်း ဘုရင့်အာဏာကို အလွန် လေးစားကြပြီး တင်းကျပ်သော ဥပဒေများဖြင့် ကာကွယ်ထားပါသည်။ တော်ဝင်မိသားစုအကြောင်း လေးစားစွာ ပြောဆိုပါ၊ ငွေစက္ကူပေါ်ရှိ ပုံများ အပါအဝင် ဘုရင်၏ ပုံများကို ဂရုတစိုက် ကိုင်တွယ်ပါ၊ ရုပ်ရှင်ရုံများတွင် ရုပ်ရှင် မပြမီကဲ့သို့ တော်ဝင် သီချင်း ဖွင့်သည့်အခါ မတ်တတ် ရပ်ပါ။